Een lollige Limerick uit mijn pen
Dacht ineens, hey ik denk, dus ik ben
Het is zelfs zo dat ik rijm
Fijn geen haiku te zijn
Van het idee alleen al werd hij zen
Klaveren Aas
Er zijn veel anekdotes waarin mensen van alles achter op speelkaarten schreven. Dat kan voor ons raar overkomen, maar kaarten waren lange tijd het goedkoopste papier dat voorhanden was, en tot pakweg 1850 was de achterkant vaak gewoon blanco. En daar schreef men van alles op: uitnodigingen, overlijdensberichten, kwitanties, zelfs soms de naam van een te vondeling gelegd kind, waarna de moeder de kaart vaak doorscheurde zodat de twee helften misschien later, als het kind ouder was, herenigd konden worden.
Zo is er ook een Klaveren Aas bewaard gebleven waar schrijver en dichter Oliver Goldsmith een schuldbekentenis (of I.O.U.) op had geschreven, aan portretschilder Sir Joshua Reynolds. Het is een extreem officieel document waar zelfs het Pawnbroker’s Sign, met de drie ballen van de Lombarden, op staat. In de National Portrait Gallery in Londen vind je dan weer een portret van Goldsmith, geschilderd door Sir Reynolds.
Over versieringen op speelkaarten gesproken: dat er gebouwen en kastelen op de Aas afgebeeld staan, is typisch modieus geworden in de Hollandse standaard. Vaak vind je op de Klaverenaas, gespiegeld: het Muiderslot (Muiden) en de Sint-Servaasbasiliek (Maastricht).
Ook de andere Azen bevatten Nederlandse gebouwen. Harten heeft het Koninklijk Paleis (Amsterdam) en het Stadhuis van Rotterdam. Schoppen toont de Waterpoort (Sneek) en het Rijksmuseum (Amsterdam). En bij Ruiten zie je de Munsterkerk (Roermond) en de Oudezijds Voorburgwal (Amsterdam).
Ook Klaveren symboliseert een bevolkingsgroep: de boerenstand, de burgers, zogezegd het klootjesvolk. In de cartomantie staat de Klaveren Aas echter voor adeldom, succes, groei, geboorte, of de start van een gezin of onderneming. Er zit energie en intuïtie achter deze kaart, een scheppend vermogen. Voor schrijvers, toneel- of filmmakers, acteurs of journalisten wacht er roem en fortuin. En landbouwers of tuinders kunnen overvloedige oogsten verwachten.
De geboortedata die bij deze kaart horen zijn er acht: 31 mei, 29 juni, 27 juli, 25 augustus, 23 september, 21 oktober, 19 november en 17 december.
Dit gedicht verscheen in
“Als Een Ravijn Een Richting Is”
De vijfde dichtbundel van René van Densen draait om speelkaarten. Speelkaarten die hij op straat vond, waar hij de achtergrondinformatie van opzocht, zoals historische weetjes waar deze kaart bij betrokken is geweest, of de symboliek van de cijfers of kleur, welke beroemde persoonlijkheden iets met deze kaart te maken hebben gehad in hun levensgeschiedenis, maar ook de betekenis ervan in de cartomantie, welke verjaardagen bij deze kaart horen, en meer. Hier inspireerde hij dan weer gedichten op, die rijkelijk geïllustreerd nieuwe speelkaarten vormen.
