Overal op het internet vind je Frequently Asked Questions (FAQs) oftewel veelgestelde vragen. Maar tijdens mijn research over speelkaarten vond ik op internet ook de vragen die mensen zoal stelden en, meer nog dan veelgesteld, kwam ik gewoon echt domme vragen tegen. Ja, die bestaan zogezegd niet, maar ik ga toch de komende tijd SAQs, Stupidly Asked Questions, beantwoorden: de stomste vragen die ik online tegenkwam. Zoals:
Zijn speelkaarten op straat gratis ?
Wees even eerlijk: dit is een grapje, toch ? Mensen googlen dit voor de grap. Dat kan niet anders. Wie vraagt zich oprecht af of je voor een speelkaart die op straat rondslingert, nog iets moet betalen ook ? Aan wie dan ? Liep er iemand op je af en riep die hey dat is mijn kaart, geef mij geld ? En trapte je daarin ? Ik heb al verschillende stomme vragen zien passeren, maar of zwerfafval gratis is, is echt een heel stomme. Ik heb zelfs even gewacht met het beantwoorden van deze vraag om een beetje verder te zoeken of dit een virale stunt is voor iets. Maar er zijn schijnbaar mensen die dit zich oprecht afvragen. Of een kaart op straat gratis is.
Dus die zijn gratis ?
Ja hoor. Raap hem op, hij is van jou, als tenminste niet vlak in de buurt iemand die net heeft verloren. Of nja, strikt genomen ligt het eigenaarschap lastig, zelfs als de persoon die de kaart verloor in geen velden of wegen te bekennen is. Officieel is gevonden zwerfafval eigendom van de gemeente of de terreinbeheerder. Het oprapen wordt doorgaans echter gezien als een positieve daad. Het wordt aangemoedigd om zwerfafval op te rapen en mee te nemen, desnoods thuis zelf weg te gooien. Er bestaat zelfs zoiets als plandelen.
Wat, plandelen, wat is dat ?
Ik citeer van Vlaanderen.be: plandelen is wandelen en tegelijkertijd zwerfvuil oprapen in bermen en bossen. Ja, echt waar, dat is een ding, en dat heet echt plandelen. Dat klinkt als een dom woord, maar het komt deels uit het Zweeds dus dan eh… is het nog steeds een dom woord. Maar als we ons erover kunnen zetten dat we blijkbaar een half-Zweeds, half-Nederlands woord nodig hadden: de pl komt van plocka, dat ‘verzamelen’ betekent. En andelen komt van wandelen, dat wandelen betekent. En zo krijg je plandelen. Ik heb het niet verzonnen gelukkig. Maar dat is dus een ding: plandelen. Dat is hip. Dat moet je doen, is goed voor het milieu en goed voor je eigen gezondheid. Even een eindje plandelen.
Moet je per se spotten met het woord plandelen ?
Ja sorry maar dat klinkt toch gewoon achterlijk ? Plandelen. Ga je dan ook op plandeltocht ? Kan ik in de schoenhandel vragen om plandelschoenen zonder een gekke blik te krijgen ? Ik eis dat ik plandelschoenen kan kopen en dat we dat normaal vinden. Tot er gangbare plandelschoenen in omloop zijn, vind ik dat het woord plandelen stom is. En als we toch bezig zijn wil ik ook een plandelstok. En een plandelroutekaart.
Het is maar een woord.
Als we toch over woorden bezig zijn: Het woord “gratis” stamt af van het Latijnse grātiīs (ablatief meervoud), wat “uit gunst”, “uit goedheid” of “zonder beloning” betekent. Het is een afleiding van gratia (gratie, gunst, genade, dankbaarheid). Je vindt het woord terug diverse Romaanse en Germaanse talen zoals Nederlands, Afrikaans, Deens, Duits, Engels, Frans, Noors, Portugees, Spaans, Zweeds, Italiaans, en Pools. Als Nederlander wonend in België vind ik het grappig opvallend hoe aantrekkelijk de term hier is: zet ergens ‘gratis’ op en je hebt de Belg z’n aandacht. Terwijl Nederlanders het woord met argwaan beschouwen, in de geest van Heinlein’s “There ain’t no such thing as a free lunch”. Oftewel: gratis bestaat niet, ergens betaal je er uiteindelijk toch nog voor. In de marketing zie je dat veel terug: waar je in België op een zak chips 30% gratis zou zien, adverteert hetzelfde merk in Nederland met 30% extra. Het enige verschil is dat ene woord op de verpakking, genaaid word je alsnog aan beide kanten van de grens.
Oke, maar je hebt best veel interessants weten te vertellen over dit onderwerp
Oei, ja, in feite wel he ? Misschien was het dan toch niet zo’n stomme vraag. Dus vind je een kaart en wil je die houden, check even of niet iemand vlakbij hem verloren heeft en zoekt, en zo nee: pak mee en hou hem. Stel een deck samen, dat doen ook veel mensen, zwerfkaarten proberen te verzamelen tot een compleet stok/boek/deck. Met allemaal verschillende bedrukkingen op de achterkant. Gewoon, voor de fun. Want het bestaat nog: gratis fun ! Leuke dingen om te doen die niets kosten. Die gratis zijn. Zoals plandelen. Man, man, man.
Dit artikel ging over
“Als Een Ravijn Een Richting Is”
De vijfde dichtbundel van René van Densen draait om speelkaarten. Speelkaarten die hij op straat vond, waar hij de achtergrondinformatie van opzocht, zoals historische weetjes waar deze kaart bij betrokken is geweest, of de symboliek van de cijfers of kleur, welke beroemde persoonlijkheden iets met deze kaart te maken hebben gehad in hun levensgeschiedenis, maar ook de betekenis ervan in de cartomantie, welke verjaardagen bij deze kaart horen, en meer. Hier inspireerde hij dan weer gedichten op, die rijkelijk geïllustreerd nieuwe speelkaarten vormen.
Heb je zelf een vraag over speelkaarten ?
Stel hem gerust in de comments hieronder ! Het mag een grappige, stomme, lastige of vergezochte vraag zijn, wat jij wil. Wie weet schrijf ik er mijn volgende SAQ wel over en vermeld ik je naam. Verras me maar !
