Overal op het internet vind je Frequently Asked Questions (FAQs) oftewel veelgestelde vragen. Maar bij de promotie van mijn boek over speelkaarten zocht ik ook op internet welke vragen mensen zoal stelden en, meer nog dan veelgesteld, kwam ik gewoon echt domme vragen tegen. Ja, die bestaan zogezegd niet, maar ik ga toch de komende tijd SAQs, Stupidly Asked Questions, beantwoorden: de stomste vragen die ik online tegenkwam. Vandaag de eerste (en ik verzin hem niet):
Moet je een gevonden speelkaart inleveren bij de politie ?
Deze vraag is blijkbaar vaak genoeg gesteld dat ook de Google AI er al een antwoord op probeert te verzinnen. Dat is een verwarrend antwoord, want enerzijds erkent hij dat een speelkaart niet echt een belangrijk document is, maar je moet hem blijkbaar toch bij de gemeente of politie binnenbrengen als gevonden voorwerp. Dat is natuurlijk volslagen nonsens: een rondslingerende speelkaart is gewoon zwerfafval. Een platgetrapt blikje of plastic snoepwikkel breng je ook niet bij de politie binnen: ze lachen je vierkant uit. Gekke AI.
Toch een belangrijk document ?
Een speelkaart kan echter wel degelijk een belangrijk document zijn. Tenminste: de geschiedenis staat er bol van (en mijn boek ook). Er hangen veel individuele speelkaarten ingelijst aan allerlei muren, van musea tot privé-collecties, met opschriften van voorname historische figuren.
Dichters schreven er wel eens (passages uit) hun nieuwste teksten op, en gaven die aan dames, die in veel gevallen de kaart zorgvuldig bewaarden. Zo hoopten dichters nog vele generaties herinnerd te blijven. Edelmannen die moeilijk van de speeltafel weg waren te slaan, schreven hun schulden achterop kaarten, wat ze letterlijk waardevolle documenten maakten. En sommige kaarten dragen zelfs handtekeningen van koningen, keizers en andere wereldleiders.
Napoleon wou zelfs ooit aan een Engelse dame tonen dat hij haar taal was begonnen te leren. Hij hield er echter een eigenzinnige leermethode op na die, zachtgezegd, een lachwekkend slecht resultaat opleverde en de vrouw in kwestie kon zich dan ook niet inhouden. De fameus opgefokte Corsicaan was woedend en hield direct op met zijn pogingen het Engels te leren. Toch staat zijn onbehouwen gepruts nog altijd op de kaart, die zorgvuldig bewaard is gebleven.
Hoezo schreef iedereen op kaarten dan ?
Nu lijkt dat heel raar, op een speelkaart schrijven. Maar dat komt omdat onze speelkaarten aan twee kanten bedrukt zijn. Dat is echter pas pakweg een eeuw zo, om valsspelen tegen te gaan: andere spelers kunnen nu lastiger zien wat er op iemands kaart staat, ook als er licht achter hen schijnt. Maar de binnenshuisverlichting van de eeuwen ervoor was nooit sterk genoeg dat dat een probleem was, dus liet men de achterzijdes gewoon blanco. Bovendien was papier lange tijd erg duur – een snel boodschappenlijstje of een post-it schrijven zoals in onze moderne tijd, was gemakkelijker op een speelkaart. Die was klein, voorhanden, en vaak het goedkoopste papier in een woning. Ironisch genoeg was het dus de betrekkelijke waardeloosheid die veel speelkaarten alsnog tot waardevolle documenten heeft gemaakt.
Was dit wel een stomme vraag dan ?
Ja natuurlijk was dit gewoon een stomme vraag. Een speelkaart op straat is gewoon afval, daar waarschijnlijk per ongeluk neergewaaid. Waarvandaan ? Ja, dat is wel een goede vraag. Ik heb ze meer dan vijftien jaar gefotografeerd in allerlei steden en landen en weet dat nu nog niet. Ze liggen er gewoon, en worden net als fast food bakjes, boterhamkorstjes, mondmaskers, frisdrankdoppen en al het andere vuil dat we rond laten slingeren, door de hardwerkende straatvegers opgeruimd. De politie of gemeente zit niet te wachten op die speelkaart die je op straat ziet liggen. Maar daarom is hij nog niet onbelangrijk. Elke individuele kaart heeft een razend interessante geschiedenis, er worden spirituele betekenissen aan toegekend, en misschien heeft hij zelfs een speciale betekenis gewoon enkel voor jou.
Dus weet je: laat die politie er maar gewoon buiten. Een speelkaart die je op straat vindt, die mag je houden. Hopelijk is daarmee die stomme vraag beantwoord.
Dit artikel ging over
“Als Een Ravijn Een Richting Is”
De vijfde dichtbundel van René van Densen draait om speelkaarten. Speelkaarten die hij op straat vond, waar hij de achtergrondinformatie van opzocht, zoals historische weetjes waar deze kaart bij betrokken is geweest, of de symboliek van de cijfers of kleur, welke beroemde persoonlijkheden iets met deze kaart te maken hebben gehad in hun levensgeschiedenis, maar ook de betekenis ervan in de cartomantie, welke verjaardagen bij deze kaart horen, en meer. Hier inspireerde hij dan weer gedichten op, die rijkelijk geïllustreerd nieuwe speelkaarten vormen.
